Αρχικά αποτελέσματα Έργου MENTA50+, για την βελτίωση και ανάπτυξη νέων πρακτικών πνευματικής ευεξίας ατόμων άνω των 50 ετών.

Το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου συμμετέχει ως εταίρος στο Έργο “MENTA 50+. Learning to take actions for mental fitness and wellbeing in older age’’ (MENTA50+). Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της δράσης GRUNTVIG- Πολυμερή έργα, του προγράμματος Δια Βίου Μάθησης. Το έργο έχει διάρκεια 2 χρόνια και έχει ήδη ξεκινήσει από την 1η Δεκεμβρίου του 2012.

Ως πρώτη ενέργεια οργανώθηκε μια μικρή έρευνα ερωτηματολογίων σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Η έρευνα απευθυνόταν σε υπεύθυνους προγραμμάτων προώθησης της ψυχικής υγείας καθώς επίσης και στους ίδιους τους συμμετέχοντες (άτομα άνω των 50 ετών):

Ανάμεσα σε 116 εγκεκριμένα προγράμματα από όλες τις χώρες, επιλέγηκαν τα 37 πιο αντιπροσωπευτικά. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι τα προγράμματα τα οποία προωθούν την ψυχική ευεξία επιδρούν θετικά στα επίπεδα ψυχικής υγείας των συμμετεχόντων παρέχοντας τα πιο κάτω:
Όσο αφορά το επίπεδο ψυχικής υγείας: έχουν άμεση επίδραση στην ανάπτυξη θετικών συναισθημάτων, βοηθούν τους συμμετέχοντες να έχουν μια πιο θετική στάση για τη γήρανση, προωθούν την κατάρτιση και εκπαίδευση σε όλους τους γνωστικούς τομείς, η ποιότητα των προγραμμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση του ατόμου που τα παρουσιάζει, τα προγράμματα κρίνονται ως επιτυχημένα λόγω της ολιστικής τους προσέγγισης, οι συμμετέχοντες αναλύουν και μαθαίνουν να βελτιώνονται μέσα από δικές τους εμπειρίες, τα ίδια τα προγράμματα παρέχουν στους συμμετέχοντες τα κατάλληλα εφόδια για να μπορέσουν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους σε μια εκσυγχρονισμένη κοινωνία γεμάτη απαιτήσεις και τέλος, τα προγράμματα αυτά θεωρούνται χρήσιμα αφού οι συμμετέχοντες διατηρούνται σε καλή κατάσταση ψυχο – πνευματική κατάσταση μέσω παιχνιδιών και ενίσχυσης της δημιουργικότητας.

Όσο αφορά τα χαρακτηριστικά τα οποία αξιολογούνται ως θετικά από τους συμμετέχοντες: αυτά περιλαμβάνουν τον τρόπο παρουσίασης του περιεχομένου, την ικανότητα παρουσίασης του ατόμου που τα προωθεί, τις ασκήσεις που χρησιμοποιούνται, την προώθηση φιλικών σχέσεων, το περιβάλλον στο οποίο γίνονται αυτά τα προγράμματα, τον συνδυασμό παλαιών και νέων μεθόδων εκμάθησης, τη θετική επίδραση που έχουν τα προγράμματα στο μυαλό καθώς επίσης και την ευκαιρία που τους δίνεται να ανταλλάξουν και να μάθουν νέες πρακτικές.

Τα χαρακτηριστικά που αξιολογούνται ως αρνητικά: περιλαμβάνουν μεθόδους οι οποίες κρίθηκαν αποτυχημένες, την αρνητική χρήση της λέξης ‘’νοητική’’, την έλλειψη αυτοπεποίθησης από τους συμμετέχοντες, την έλλειψη δημιουργικότητας, την έλλειψη προκαθορισμένης ύλης διδασκαλίας κλπ.
Οι προτεινόμενες αλλαγές από τους συμμετέχοντες σε περίπτωση που οποιοδήποτε από τα προγράμματα επανάρχιζε: συνεχόμενη χρηματοδότηση του προγράμματος, περισσότερο υλικό και ανθρώπινο δυναμικό, καθορισμός μέγιστου αριθμού συμμετεχόντων, περισσότερα παιχνίδια και ομαδικούς διαγωνισμούς και οργάνωση ενός πιο στοχευμένου προγράμματος.

Όσο αφορά την επίδραση που έχει το συγκεκριμένο πρόγραμμα στην νοητική ικανότητα: οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι τους βοηθά να διατηρούν την νοητική τους υγεία, έχουν την ικανοποίηση να κάνουν κάτι δημιουργικό, τους βοηθά να αναπτύξουν κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις και τους βοηθά να κατανοήσουν την σχέση μεταξύ νοητικής και σωματικής ευεξίας.

Τα χαρακτηριστικά τα οποία οι συμμετέχοντες θεωρούν ως σημαντικά στη βελτίωση της νοητικής τους ικανότητας και πιστεύουν ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη: συμπερίληψη ολιστικής προσέγγισης στα προγράμματα αυτά, το σεβασμό στην προσέγγιση και το βιογραφικό των ηλικιακά μεγαλύτερων όπως επίσης και την πραγματοποίηση και κάλυψη των αναγκών τους μέσω ομαδικά προσανατολιζόμενων μεθόδων, την παροχή εκμάθησης η οποία να είναι προσαρμοσμένη στο δικό τους περιβάλλον και η οποία θα βελτιώσει το επίπεδο ευεξίας τους και την εντονότερη διεξαγωγή των προγραμμάτων αυτών.

Βασιζόμενοι στα ευρήματα της έρευνας, οι εταίροι που συμμετέχουν στο έργο βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης καινοτόμου υλικού το οποίο θα έχει ως αποδέκτες τους υπεύθυνους προγραμμάτων προώθησης της ψυχικής ευεξίας σε άτομα άνω των 50 ετών καθώς επίσης και τους ίδιους τους συμμετέχοντες.

Περισσότερες πληροφορίες: [email protected] , Χαράλαμπος Τζιωρτζιής, ερευνητικός συνεργάτης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και στην ιστοσελίδα http://www.menta50plus.eu.